FAQ De Tweede Wereldoorlog
Waarom komt de NTR met Het verhaal van Nederland – de Tweede Wereldoorlog en voor wie is de serie bedoeld?
Kennisoverdracht is een belangrijke pijler voor de NTR. Kennis van de geschiedenis kan bovendien helpen om gebeurtenissen in het heden beter te begrijpen. Met de TV-serie Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereldoorlog prime time op NPO 1 richten we ons op een breed publiek. Op kijkers die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van het Nederland in oorlogstijd, maar ook op mensen die daar in eerste instantie misschien minder in geïnteresseerd zijn, maar door de gekozen vorm toch geprikkeld worden en nieuwsgierig raken. De NTR ziet de tv-serie als een inspirerende basis van waaruit de kijker zich verder kan verdiepen via andere bronnen als NPO Kennis, andere geschiedenisseries, literatuur of musea.
Voor kinderen op de middelbare school zijn er de bewerkingen van Schooltv in de klas.
Waar gaat Het verhaal van Nederland – de Tweede Wereldoorlog over?
Na het succes van Het verhaal van Nederland (2022), Het verhaal van Nederland- Oranje Nassau (2024), en Het verhaal van Nederland- Amsterdam (2025), volgt nu Het verhaal van Nederland - De Tweede Wereldoorlog. Zeven afleveringen van 50 minuten waarin Daan Schuurmans de kijker mee terug neemt naar een duistere periode in onze geschiedenis. Van de onheilspellende jaren ‘30 met de opkomst van het nationaalsocialisme, via de zware bezettingstijd in Nederland, tot en met de gewelddadige oorlog in Indonesië. Het is een verhaal over moed, vrees, verbittering en (wan)hoop. Het gaat ook over keuzes die Nederlanders moesten maken in onmogelijke situaties en de dilemma’s waar zij voor kwamen te staan – keuzes die het slechtste of het beste uit hen naar boven haalde.
Hoeveel afleveringen zijn er en wanneer wordt het uitgezonden?
De TV-serie Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereldoorlog bestaat uit 7 afleveringen van 50 minuten die vanaf 25 maart t/m 6 mei op woensdagen worden uitgezonden na het NOS Achtuurjournaal op NPO 1. De afleveringen zijn wekelijks terug te kijken via NPOStart. Hier kijk je ook wekelijks al een uitzending vooruit.
Hoe zit het met de Kijkwijzer?
De Kijkwijzer classificatie voor de NPO 1 serie Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereloorlog is 12+. Vanwege het bevatten van beelden die de classificatie angst en dreiging van geweld krijgen is de TV serie niet geschikt bevonden zijn voor kijkers onder de 12 jaar. Meer informatie over hoe een kijkwijzer classificatie tot stand komt vindt u hier: www.kijkwijzer.nl
Wie heeft de muziek voor de serie gemaakt?
De muziek die te horen is in de leader van het programma en in de trailer, is speciaal voor Het verhaal van Nederland gecomponeerd door Alexander Reumers en uitgevoerd door het Hungarian Studio Orchestra.
Hoe zijn de inhoudelijke keuzes gemaakt voor deze serie?
Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereldoorlog vertelt de geschiedenis van de bezettings- en oorlogsjaren in Nederland en Indonesië. De redactie van Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereldoorlog heeft daarbij een zorgvuldig proces doorlopen. Met de ondersteuning van gerenommeerde wetenschappers in de Raad van Advies en met historici zijn de keuzes voor de verschillende verhalen tot stand gekomen, rekening houdend met de meest recente wetenschappelijke inzichten. Daarbij is gekozen voor het perspectief van de ‘gewone’ mensen, de inwoners van Nederland. De uiteindelijke beslissing voor de gekozen verhalen in de scripts ligt bij de redactie, waarbij de geschiktheid voor televisie en de dramatische lijn en verbeelding een rol hebben gespeeld.
Hoe waarheidsgetrouw is Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereldoorlog?
De makers hebben zich ten doel gesteld een zo eerlijk en helder mogelijk verhaal te vertellen over deze periode in de Nederlandse geschiedenis. Aan Het verhaal van Nederland – de Tweede Wereldoorlog is uitgebreide research voorafgegaan, waarbij uitgebreid gesprekken gevoerd zijn met uiteenlopende historici, en de onderzoekers gebruik hebben gemaakt van een veelvoud aan bronnen, in afstemming met gerenommeerde wetenschappers en de historici. De verhalen zijn in lijn met de meest recente wetenschappelijke inzichten tijdens de researchfase.
Ook op script-niveau heeft de Raad van Advies voor deze serie, bestaande uit historici Kees Ribbens, Annemiek Gringold en Ben Schoenmaker, meegelezen.
Verhalen over de geschiedenis blijven echter altijd een interpretatie van informatie uit bronnen. Meningen daarover kunnen verschillen en meningsverschillen wat betreft de geschiedenis zijn van alle tijden. De onderzoekers realiseren zich dat zij nooit HET verhaal van de Tweede Wereldoorlog kunnen weergeven, er zijn zoveel meer belangrijke en persoonlijke verhalen over deze periode. Geprobeerd is om de kijker bewust te maken van de dilemma’s waar men tijdens deze periode voor kwam te staan en op basis daarvan zijn of haar eigen oordeel te vellen.
Wat betreft de gedramatiseerde scènes, deze zijn een interpretatie van zoveel mogelijk betrouwbare informatie. Om de geschiedenis daarbij in zeven TV-afleveringen te vatten hebben de makers soms de vrijheid genomen om flinke sprongen in de tijd te nemen of artistieke keuzes te maken om het verhaal begrijpelijk en inzichtelijk over te brengen. Ook dwingen beschikbare mogelijkheden soms tot het maken van keuzes.
Het is van belang hierbij het volgende onderscheid te maken:
Productionele concessies
Gezien de productionele realiteit zijn bepaalde historische onnauwkeurigheden moeilijk te vermijden. Zo zijn wij er ons bijvoorbeeld van bewust dat bij de derde aflevering op landgoed Avegoor de eerste jaren van de bezetting voornamelijk leden van de SS werden opgeleid, en rekruten van de Waffen-SS aanvankelijk hun opleiding in Duitsland volgden, zoals in München. Daarnaast zijn sommige historische locaties voor de gedramatiseerde scènes niet uit die tijd en is het gebruik vaneen groot aantal figuranten en acteurs bij grote historische gebeurtenissen budgettair en productioneel niet haalbaar.
Keuzes vanuit beperkte kennis
Er is bij de drama-scènes zoveel mogelijk rekening gehouden met wat we weten als het gaat om gebruiken, kostuums en haardracht, entourage, setting en accessoires, maar ook hier is artistieke vrijheid van toepassing. We weten niet altijd hoe de geschiedenis er exact uit heeft gezien en op welke wijze mensen met elkaar in gesprek gingen en welke specifieke handelingen op bepaalde momenten werden gebezigd. Waar historici kunnen zeggen dat we niet over de kennis beschikken, dwingt het in beeld brengen ervan om daar desondanks beslissingen over te nemen.
Bewuste vereenvoudiging
De uitdaging bij het maken van Het verhaal van Nederland – de Tweede Wereldoorlog is het vinden van de balans tussen genuanceerde input van de experts, en het vertellen van een helder, meeslepend verhaal voor het brede publiek van NPO1. Per aflevering staat een verhaallijn centraal, waarbij zaken die daarvan afleidden, ondanks de mogelijke historische significantie, soms achterwege gelaten of vereenvoudigd zijn. Sommige fictieve verhaallijnen zijn geconstrueerd op basis van verschillende waargebeurde verhalen, die weer zijn samengebracht tot één verhaallijn, zoals bij de Nederlandse gezinnen in de derde en vierde aflevering van de serie.
Gedramatiseerde feiten
Om de kijker mee te nemen in het verhaal zijn bepaalde elementen in verhaallijnen gedramatiseerd. Daarbij zijn ook bewuste keuzes gemaakt als het gaat om de personages in de afleveringen. Er moesten inhoudelijke keuzes worden gemaakt in wat wél en niet verteld kan worden. Zo kon in de vierde aflevering niet iedere vervolgde groep in Nederland in gelijke mate worden belicht. De vervolging van Roma en Sinti en van Jehova’s getuigen wordt wel benoemd, maar er is geen afzonderlijke gedramatiseerde verhaallijn aan gewijd. Evenmin is de rol van communisten in het verzet in een eigen verhaallijn uitgewerkt.
Onbewuste onnauwkeurigheden
Bij een omvangrijke productie als Het verhaal van Nederland – De Tweede Wereldoorlog is het ondanks alle zorgvuldigheid waarmee de serie is ontwikkeld, onvermijdelijk dat er af een toe een onopzettelijke fout of slordigheid in het verhaal sluipt. We worden daar graag op gewezen door de oplettende kijker! Geschiedenis is een gesprek vanuit het heden met het verleden, een voortdurend gesprek waarin historische feiten telkens weer in een nieuwe tijd ter discussie worden gesteld en onderzocht.
